17 Νοεμβρίου 1973: Η αρχή του τέλους για τη Χούντα των Συνταγματαρχών (video)

46 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την επέτειο του Πολυτεχνείου

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος το Πολυτεχνείο άνοιξε τις πύλες του για να τιμήσει τους νεκρούς του και τον αγώνα των φοιτητών του 1973. 46 χρόνια μετά, η επέτειος της 17ης Νοεμβρίου όχι απλώς δεν ξεθωριάζει αλλά εξακολουθεί να συγκινεί και να υπενθυμίζει ότι το πλέον ζωντανό κομμάτι των κοινωνιών, οι νέοι, έχουν πάντα κάτι να πουν.

Και τότε, το είπαν φωνάζοντας από τα βάθη της ψυχής τους στον δικτάτορα, Γεώργιο Παπαδόπουλο. Η κατάληψη του Πολυτεχνείου δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία. Από τον Φεβρουάριο εκείνης της χρονιάς οι φοιτητές είχαν ξεσηκωθεί, προαναγγέλλοντας την πτώση της Χούντας των Συνταγματαρχών η οποία είχε επιβληθεί στην χώρα από τις 21 Απριλίου του 1967.

Η εξέγερση όμως που ξεκίνησε στις 14 Νοεμβρίου του 1973 σήμανε την αρχή του τέλους. Εκείνη την ημέρα, οι φοιτητές κλείνουν τις πόρτες του Πολυτεχνείου και η κατάληψη αρχίζει. Τα αιτήματα συγκεκριμένα. Πρώτον, να γίνουν εκλογές για τους φοιτητικούς συλλόγους τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους και όχι στα τέλη του επόμενου, όπως είχε ανακοινώσει το καθεστώς. Δεύτερον, να εκδημοκρατιστούν τα πανεπιστημιακά ιδρύματα και να αυξηθούν οι δαπάνες για την παιδεία στο 20%. Τρίτον, να ανακληθεί ο νόμος που έντυνε αναγκαστικά στο χακί όσους φοιτητές «τολμούσαν» να αναπτύξουν συνδικαλιστική δράση κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.

Οι φοιτητές αρχίζουν να οργανώνονται, εκλέγοντας Συντονιστικές Επιτροπές και θέτοντας σε λειτουργία ραδιοφωνικό σταθμό, με εκφωνητές τη Μαρία Δαμανάκη και τον Δημήτρη Παπαχρήστου. Οι πολύγραφοι δουλεύουν νύχτα-μέρα, την ώρα που φοιτητές γεμίζουν την Αθήνα με συνθήματα και πλακάτ.

Με τον κόσμο να συρρέει τις μέρες που ακολούθησαν ολοένα και περισσότερο  στο Πολυτεχνείο, το καθεστώς δεν μπορεί να μείνει με σταυρωμένα χέρια. Μυστικοί πράκτορες ανακατεύονται με το πλήθος, ενώ σκοπευτές εγκαθίστανται στα γύρω κτίρια.

Στις 16 Νοεμβρίου η αστυνομία εξαπολύει επίθεση έξω από το Πολυτεχνείο, καταφέρνοντας να διαλύσει τους συγκεντρωμένους. Όσοι μένουν οργανώνονται άμεσα και στήνουν οδοφράγματα, ενώ ανάβουν φωτιές για να εξουδετερώσουν τα δακρυγόνα.

Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και να κατεβάσει στους δρόμους τον στρατό. Η Συντονιστική Επιτροπή των φοιτητών ζητά διαπραγματεύσεις, αλλά το αίτημά τους απορρίπτεται.

Στις 3 τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου το άρμα που βρίσκεται απέναντι από το κτήριο παίρνει εντολή να εισβάλλει. Πέφτει πάνω στην πύλη, παρασέρνοντας μία κοπέλα που ήταν σκαρφαλωμένη στον περίβολο κρατώντας την ελληνική σημαία. Στρατός και αστυνομία κυνηγούν τους φοιτητές, οι οποίοι προσπαθούν να διαφύγουν στους γύρω δρόμους. Όσοι γλίτωσαν ήταν γιατί βρήκαν άσυλο στις γύρω πολυκατοικίες. Οι υπόλοιποι πέρασαν την πόρτα της ΕΣΑ.

Οι νεκροί επισήμως ανήλθαν σε 34 άτομα. Είναι βέβαιο όμως ότι τα θύματα ήταν περισσότερα αφού πολλοί που είχαν τραυματιστεί σοβαρά, αρνήθηκαν να πάνε στο νοσοκομείο υπό τον φόβο της σύλληψης.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Αστυνομίας, τη μέρα εκείνη συνελήφθησαν 840 άνθρωποι. Αργότερα θα γίνει γνωστό από τους αξιωματικούς που ανακρίθηκαν ότι οι συλληφθέντες ξεπέρασαν τα 2.400 άτομα.

Ο δικτάτορας Παπαδόπουλος κήρυξε στρατιωτικό νόμο, αλλά στις 25 Νοεμβρίου ανατράπηκε με πραξικόπημα. Ισχυρός άνδρας του νέου καθεστώτος ήταν ο διοικητής της Στρατιωτικής Αστυνομίας, ταξίαρχος Δημήτριος Ιωαννίδης, που επέβαλλε ένα καθεστώς εξίσου σκληρό αν όχι και περισσότερο.

Η δικτατορία κατέρρευσε στις 23 Ιουλίου του 1974, αφού είχε ήδη προηγηθεί η τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Ο Γκιζίκης και ο αντιστράτηγος Ντάβος, διοικητής του Γ’ Σώματος Στρατού, κάλεσαν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να επιστρέψει στην Ελλάδα για να επαναφέρει τη δημοκρατική διακυβέρνηση.

altsantiri.gr